• 1
  • 2
  • 3
  • 4

Televizyonu Kapatın Çocuğunuzun Yaratıcılığını Geliştirin!

Televizyon çoğu evde anne-babalar için her zaman el altında olan bir bebek bakıcısı konumundadır. Hipnotize şekilde televizyon karşısında oturan çocukların etrafta sorun çıkarmayacağı düşünülür. Bu düşüncenin yol açtığı birçok sorun vardır.

Öncelikle bir çocuk dünyayı ancak aktif ve araştırarak tanıyabilir. Çocuğun keşfe çıkması onun bilişsel gelişimini destekler. Çocuk objeleri eline alıp kurcalaması için beyni tarafından yönlendirilir. Mutfak dolaplarındaki tencere ve tavaları dağıtmak, kavanozları döküp içindekileri tekrar doldurmaya çalışmak, çöp kutusunun içinde neler olduğunu görmek ister. Arkasından toplamak zorunda olan anne-babalar için bütün bunlar oldukça can sıkıcı olabilir. Araştırmacı davranışın tehlikeli olabileceğinden korkuyorsanız, evdeki tehlike yaratabilecek her şeyi çocuğun uzanamayacağı yerlere kaldırarak içinizi rahatlatabilirsiniz.

Ayrıca televizyon karşısında oturmak edilgen bir davranıştır. Karşılıklı etkileşime olanak sağlamaz. Bedeni uzun zaman hareketsiz oturma konusunda eğiterek; kasları çalıştırma, el-göz ve kaba motor hareketlerini koordine etmeyi öğrenecek zamanı azaltır. Obezite çağımızın sorunu olmaya devam ederken anne-baba olarak televizyonun sınırlandırılması gerekmektedir.

Televizyonun eğitim amaçlı olan iyi programları ve filmleri de vardır. Televizyonda ki eğitici programlar çocukları başka yerlerde göremeyecekleri şeylerle tanıştırabilir, hayal gücünü geliştirebilir. Kısıtlandırıldığında, bunlar bir çocuk için yararlı olabilir. Doğumdan beş yaşına kadar, çocuğunuza çok az televizyon seyrettirin. Daha sonra da bunu en sınırlı düzeyde tutun. İdeali günde bir saatin üstüne çıkmamaktır. Onun yerine çocuğunuzu aktif kılacak yaratıcılığını geliştirecek birlikte yapabileceğiniz aktiviteler planlayın.

Birlikte kitap okuyun: Günümüzde televizyonun artık gündelik hayatın bir parçası olduğu düşünülürse, küçük çocuklara televizyon yerine okumayı sevdirmek pek kolay olmayacaktır. Çocuğunuza mümkün olduğu kadar erken okumaya başlayın. Daha beş-altı aylıkken bile olabilir. Çocuğunuza her gün, ideal olarak günde iki-üç kez okumalısınız. Okumayı yatağa girme alışkanlığının bir parçası haline getirin ki, gün her zaman için kitap okumakla son bulsun. Çocuklar kendilerine anlatılan hikayeleri tekrardan anlatmayı da çok sever, böylece hafıza yetenekleri de gelişir.

Farklı oyuncak türleri ile çeşitliliği arttırın: Beynini farklı şekillerde uyaracak oyuncakları seçmek en azından beş yaşına kadar sizin elinizde. Çocuğunuz için seçeceğiniz oyuncaklar onun çeşitli ilgi alanlarına sahip olmasına yardımcı olacaktır. Çocuğun oyuncaktan çabuk sıkılmaması için en iyi yöntem bir anne-baba olarak oyuna katılmaktır. Böylece çocuğunuza oyuncağın çeşitli şekillerde oynanabileceğini gösterin.

Sorular sorun: Yoğun bir merak, yaratıcı insanların özelliklerinden biridir. Çocuklar da doğaları gereği her şeyi merak ederler. Çeşitli sorular sorarak çocuğunuzun merak duygusunu geliştirin. Böylece sorularınızla merak uyandırırken aynı zamanda soru sorma konusunda model olursunuz. Çevresini daha iyi gözlemlemeye ve sorgulamaya başladığında belki sizin dahi cevabını bilmediğiniz sorular soracaktır. Soruları yaşına uygun olarak cevaplayın ama asla geçiştirmeyin. Birlikte doğayı keşfedin. Şehirlerde yaşayan çocuklar, doğayı ve canlıları tanımıyorlar. Anne-baba olarak çocuklara çevrelerini keşfetmeleri için doğal yaşamı gözlemleme fırsatları sağlanmalıdır. Çocuklarımızı hafta sonları yakındaki bir ormanda yürüyüşe ya da yakın bir göl veya ırmakta kayıkla gezintiye çıkarmak alışveriş merkezlerine götürmekten daha öğretici olacaktır.

Müzikle ilgilenmesini sağlayın: Anne-babaların faydalı olacağına inanıp çocuklarını erken yaşta müzikle tanıştırmaları için birçok neden var. Çocuklar müzik üretmeyi ve icra etmeyi özel yönlendirme ve eğitim olmaksızın otomatik olarak öğrenemiyorlar. Televizyon seyretmek edilgen ve oturarak yapılan bir eylemdir müzik dinleme eylemi ise çocuk başka şeylerle uğraşırken de yapılabilir; bilmece çözerken, oyuncaklarla ya da legolarla oynarken bile eşlik edilebilir. Bu onlara aynı anda birden fazla iş yapma ve ikili işlem konularında da erken yaşta deneyim sağlayacaktır. Ayrıca enstürman çalmayı öğrenmek de çocuğa farklı açılardan hem disiplin sağlayacaktır hem de beynin yaratıcılığını arttıracaktır.

Yaratıcılık beyinden kaynaklanır:Yaratıcılık, genlerimiz tarafından belirlenmiş olsa dahi gelişimi için çevre gereklidir. Doğa kolay kolay değiştirilemez ama çevre bizim kontrolümüzde. Anne-baba olarak unutmayın ki çocuğunuza ne verirseniz onu alırsınız.

Nilçin Doyran Bengisu

Uzm. Pedagog